Archives for category: Social Blogging

 

Με τη σονάτα για βιολί αριθμός 2 ο Μπράμς εισήγαγε στη μουσική το ρυθμό “Allegro Amabile”.
“Τί σημαίνει amabile;” Μπορω να φανταστώ το δήθεν αθώο ύφος που θα είχα, όταν ρωτούσα τον μακαρίτη τον μαέστρο Βύρωνα Κολάση στο μάθημα της Ιστορίας της Μουσικής που δίδασκε στο Εθνικό Ωδείο, όταν ήταν και ο καλλιτεχνικός του διευθυντής. Το όργανό του ήταν το βιολί (εμείς μαθαίναμε πιάνο) κι έτσι στα μαθήματα το είχε μαζί και έπαιζε πάντα λίγα μέτρα για να μας εξηγεί καλύτερα τους ρυθμούς.

“Με τη λέξη Amabile ο Μπράμς εννοούσε αυτό που θα αισθανόσαστε κάθε φορά που θα ακούτε αυτό το κομμάτι όταν θα έχετε ωριμάσει αρκετά”, μας είχε εξηγήσει τότε. Παίζει να έχουν περάσει και 30 χρόνια.

Αυτές τις αδιαόρατες αλλά ζουμερές λεπτομέρειες για τον Μπραμς, θα τις ξαναέβρισκα μπροστά μου όταν θ’αρχιζα ν’ασχολούμαι στα σοβαρά με την ιστορία της γαστρονομίας. “Μπετοβενόπληκτος, καλοφαγάς και εμμονικός με το αλλο φύλο”, αυτοί είναι οι τρεις βασικοί πυλώνες στη ζωή του Μπράμς που εαν και κοντός υπήρξε μυθιστορηματικά όμορφος και έκαιγε καρδιές μέχρι τα βαθιά του γεράματα.

Ο Μπράμς είχε γεννηθεί σε μια εργατική οικογένεια στο Αμβούργο. Οι γονείς του τον αγαπούσαν πολύ και διέκριναν αμέσως το μουσικό του ταλέντο όμως, λόγω της οικονομικής τους κατάστασης ο μικρός Μπραμς υποχρεώθηκε από πολύ μικρός να παίζει πιάνο σε διάφορα αισχρά καταγώγια και οίκους ανοχής της πόλης. Αυτό τον σημάδεψε ανεξίτηλα κυρίως στη σχέση του με τις γυναίκες ( πηγαινε με άπειρες και κυρίως πόρνες, τις τρεις φορές που ερωτεύθηκε στα σοβαρά το έβαλε στα πόδια πριν παντρευτεί). Ήταν μεν μισογύνης με τον τρόπο που ήταν οι Γερμανοί της εποχής, κορόιδευε τις γυναίκες μουσικούς αλλά όλη η Βιέννη ήξερε πως όταν διέκρινε μια μουσικό με ταλέντο έκανε τα πάντα γιαυτήν μέχρι να βρει το δρόμο της ως σολίστ.

Εαν και άνθρωπος τόσο ευγενικός όσο και η μουσική του, με τρόπους και πολύ δημοφιλής στους κοινωνικούς κύκλους της Βιέννης, έτρωγε όπως έκανε σεξ. Πέραν των εστιατορίων της μόδας στα οποία πήγαινε κυρίως με τους φίλους του, τους Στράους, είχε αποκτήσει και πολύ μεγάλη οικονομική άνεση από τη μουσική, λάτρευε τις λαϊκές ταβέρνες, τις γερμανικές πατατοσαλάτες, τα πολλά τηγανητά και βέβαια έπινε πολύ και καλό κρασί.

Μέσα στις ερωτικές του περιπέτειες ξεχωρίζει η μόνη, ίσως, απόρριψη που δοκίμασε από γυναίκα. Ένα βράδυ κι αφού με τα πολλά έπεισε μια φίλη του Στράους που είχε βάλει στο μάτι να της κάνει το τραπέζι στο σπίτι του, εκείνη, τον είδε από το σαλόνι, ν’ανοίγει στην κουζίνα ένα κουτί σαρδέλες και πριν το βάλει στη σαλάτα να πίνει το λάδι από το ντενεκέ.
Φρίαξε.
Τον είπε αγροίκο και έφυγε αφήνοντά τον σύξυλο.

Αγροίκος ο τύπος που είσηγαγε το χρώμα του Allegro Amabile στη μουσική παλέτα.
Αγροίκος ο τύπος που άνοιγε ένα κουτί με σαρδέλες και έπινε το λάδι από τον ντενεκέ. Λες και γίνεται κι αλλιώς…

Advertisements

1532158_10152120165919786_5082543693174103350_n

Αυτό που βλέπετε στη φωτογραφία, είναι αυτό, ακριβώς, που υποψιάζεστε. Ναι, είναι όντως αυτές. Αυτές που ο Όμηρος, στην ραψωδία Π της Ιλιάδας ονομάζει “τήθεα”*  τα οποία οι μεταφραστές της Ιλιάδας απέδωσαν κατά παράδοση ως στρείδια εξ αιτίας της ασάφειας των αρχαίων σχολιαστών των ομηρικών επών που μιλησαν απλώς “για ένα από τα θαλάσσια οστακόδερμα”. Με βάση την περιγραφή του Αριστοτέλη όμως στο “Περί ζωων ιστορίαι” έχουμε ταυτίσει με ασφάλεια το τήθεον με τη φούσκα της θάλασσας, αυτό τον hardcore ψαρομεζέ, αγαπητό στους ενήλικες και πολύ περπατημένους ουρανίσκους.

Έχουμε και μια αρχαία συνταγή του Ξενοκράτη του γιατρού όχι του πλατωνικού φιλοσόφου γιατί ο φιλόσοφος, έτσι πουριτανός που ήταν δεν θα τις έβαζε καν στο στόμα από φόβο μιας και λέγεται πως είναι εξαιρετικά αφροδισιακές. Ο Ξενοκράτης ο γιατρός λοιπόν που το χωριό του το έλεγαν Αφροδισιάδα (χεχε) θέλει τις φούσκες να σερβίρονται με μια σάλτσα από σίλφιο, απήγανο, άλμη και ξύδι ή με φρέσκια μέντα σε ξίδι και γλυκό κρασί. Ο Αθήναιος (όχι εγώ καλέ, ο αληθινός!) μας πληροφορεί ότι οι καλύτερες φούσκες ήταν αυτές που μάζευε κανείς στις ακτές του Βοσπόρου και ιδιαίτερα στη Χαλκηδόνα, απέναντι από το Βυζάντιο όπως λεγόταν τότε το αρχαίο λιμάνι.

Πάντως οι Γάλλοι λένε τις φούσκες σύκα της θάλασσας, στη χώρα των Βασκων αν ακούσεις για πατάτες της θάλασσας στις φούσκες αναφέρονται κι αυτοί αλλά μην περιμένεις να σου δώσουν! Είπαμε, είναι κέρασμα από μυημένους για μυημένους.

Γράφτηκε το καλοκαίρι του 2014 στο εστιατόριο Τραβόλτα στο Περιστέρι.

  • Τήθεα” είναι οι φούσκες στον πληθυντικό, όπως παραδίδονται στο ομηρικό κείμενο. Η λέξη είναι τήθυον. Ο Όμηρος το χρησιμοποιεί σε μια από τις διάσημες παρομοιώσεις του: η Π είναι η λεγόμενη “πατρόκλεια ραψωδία” όταν ο Πάτροκλος πείθει τον Αχιλλέα να του δώσει την πανοπλία του, να ορμήσει εκείνος στη μάχη και να σκοτωθεί, τελικά, με άγριο τρόπο από τον Έκτορα. Είμαστε στη στιγμή που ο Πάτροκλος παρασυρμένος παρακούει τη συμβουλή του Αχιλλέα και φτάνει μέχρι τις Σκαιές Πύλες του κάστρου της Τροίας. Βλέπει να τον πλησιάζει το άρμα του Έκτορα και παίρνει στο ένα χέρι μια πέτρα και στο άλλο ένα δόρυ και με την πέτρα στοχεύει τον Έκτορα. Όμως χτυπάει τον ηνίοχό του στο κεφάλι που πέφτει στο έδαφος. Τότε λέει περιπαικτικά: “Κοίτα πόσο ελαφρύς είναι και πόσο εύκολα βουτάει! Αν τύχαινε, εκείνος θα βουτούσε μέσα στην ιχθυόεσσα θάλασσα για να βγάλει φούσκες και να χορτάσει πολλούς”. Τι παρομοίωση! Λίγα λεπτά αργότερα ο ίδιος θα πέσει νεκρός. Ρησπέκτ στις φούσκες μονο και μόνο γιαυτή την αρχαιότατη αναφορά σε κείμενο.

epikouros

 

Το Σάββατο 12 Απριλίου 2014  απεβίωσε ο καθηγητής Οικονομικών Αλμπέρτο Αρούχ, πασίγνωστος και πολύ αγαπητός στο ευρύ κοινό με το ψευδώνυμο “Επίκουρος” με το οποίο υπέγραφε άρθρα για τη γαστρονομία και κριτικές εστιατορίων.

Ο Επίκουρος γεννήθηκε στη Θεσσαλονίκη από σεφαραδίτικη οικογένεια και η εβραϊκή του ταυτότητα λειτούργησε και γι αυτόν περισσότερο ως τεκμήριο κοσμοπολιτισμού παρά ως αίσθηση του “ανήκειν” σε μια ομάδα και η αντίληψη της γενέθλιας πόλης του ως πολιτισμικού παλίμψηστου πέρασε ατόφια στα γαστρονομικά του κείμενα, κάποια από τα οποία φλέρταραν έντονα με τη φιλοσοφία. Ποιος θα ξεχάσει τα κείμενά΄του στο περιοδικό φιλοσοφίας Cogito;

Με τον Αλμπέρτο ήρθαμε πιο κοντά όταν έγραφε το βιβλίο “Γεύση από τη Σεφαραδίτικη Θεσσαλονίκη” κι ενώ πιστεύω ότι τον εκνεύριζε το αρχοντορεμπέτικο και περιπαθές ύφος της γαστρονομικής μου περσόνας, δήλωνε εκτιμούσε το φιλοσοφικό συμφραζόμενο και με ενθάρρυνε να γράφω για την ιστορία της γαστρονομίας ως πολιτιστικό φαινόμενο. Τα τελευταία δυο χρόνια μάλιστα του χρωστάω ότι είδε προσεκτικά και έκανε παρατηρήσεις σε όσα brief στρατηγικής για το story telling προϊόντων συνέταξα στο πλαίσιο της δουλειάς μου κι αυτό το έκανε με γενναιοδωρία, σε μια χώρα που κυριαρχεί η κακία και το κουτσομπολιό. Δεν θα το ξεχάσω ποτέ.

Ο Επίκουρος αφιερώθηκε με πάθος στη περί τη γαστρονομία συγγραφή και πριν από δύο χρόνια τάραξε τα νερά με το βιβλίο του “Νέα Ελληνική Κουζίνα” (Ίκαρος). Αρκετοί διαφώνησαν (σ’αυτούς ανήκω κι εγώ) με την προσέγγιση αλλά όλοι το συζητήσαμε με πάθος και σοβαρότητα. Το βιβλίο έγινε και μεγάλη εκδοτική επιτυχία. Στο αρχείο που συνδέω ακούτε μια συζήτηση που κάναμε μαζί για το θέμα στον Amagi. Είναι μία από τις τρεις πιο ενδιαφέρουσες και καλύτερες εκπομπές που έχω κάνει στο ραδιόφωνο και αφορά την περίφημη ελληνικότητα των προϊόντων και της ελληνικής κουζίνας. Σ’αυτή μας τη συζήτηση διακρίνεται η ευρυμάθειά του και το βάθος της σκέψης του. Αυτές τις μέρες ετοιμαζόταν το νέο του βιβλίο. Οι εκδότες του με πληροφόρησαν ότι πρόλαβαν και έφτιαξαν ένα αντίτυπο και το έστειλαν στο νοσοκομείο για να το δει. Θα έφυγε χαρούμενος ως προς αυτό γιατί πρόκειται για την αυτοβιογραφία του.

Απόψε είναι η πρώτη βραδιά του εβραϊκού Πάσχα. Τα τελευταία χρόνια ο Αλμπέρτο μαγείρευε το βαριά συμβολοποιημένο τραπέζι του Πεσάχ, το seder εδώ στη γειτονιά μας στην Αγία Παρασκευή αφού πρώτα έπαιρνε ένα τηλέφωνο όλους μας να συζητήσει για τις συνταγές. Δεν ξέρω γιατί το έκανε αυτό δεδομένου ότι εκείνος είχε γράψει ολόκληρο βιβλίο για το θέμα. Νομίζω ήταν μια αναπαράσταση της εβραϊκής γειτονιάς του στη Θεσσαλονίκη. Απόψε λοιπόν κι εγώ θα καθίσω shiva στη μνήμη του αλλά όρθια, στον πάγκο της κουζίνας μου φτιάχνοντας το αγαπημένο του, μπελαλίδικο γλυκό για το Πάσχα το sharope, είναι αυτό που γνωρίζετε ως βανίλια υποβρύχιο. Δεν είναι δύσκολο αλλα θέλει περισσή τέχνη και δύναμη και στο τέλος και ζύμωμα. Με το ζύμωμα κλαις καλύτερα τους πεθαμένους, σου ξεκλειδώνει την καρδιά και τρέχουν τα δάκρυα του αποχαιρετισμού.

Αντίο Αλμπέρτο. Θα μας λείψεις.

Το δημοσίευσα στη σελίδα μου στο fb. Η φωτογραφία από εδώ.